_{یکی از نکاتی که قابل تامل است اینکه چرا وهابیون بر پیامبرخدا صلی الله علیه و اله و سلم صلوات ناقص میفرستند و اهل البیت علیهم السلام را داخل این صلوات قرار نمیدهند؟این مقاله نگاهی است به این انحراف وهابیون از سنت رسول خدا صلی الله علیه و اله وسلم از کتب معتبر و قابل قبول آنان.}

_{ایه صلوات}

_{زمانی که آيه شريفه}

_{«إنَ الله وَ مَلائِکَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَي النَّبِيِ يا اَيُّها الَّذينَ آمَنوُا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيْماً»}

 _{احزاب: 56}

  _{نازل شد، مسلمانان پرسيدند: چگونه درود فرستيم؟ پيامبر فرمود:}

 _{«لا تُصَلُّوا عَلَيَّ الصَّلوةَ الْبترْاء»}

 _{«بر من، صلوات ناقص نفرستيد». باز پرسيدند: چگونه درود بفرستيم؟ فرمود: بگوييد:}

 _{«أللّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّد وَ عَلي آلِ مُحَمَّد».}

_{الصواعق المحرقه. (ابن حجر)، چاپ دوم در «مکتبة القاهره» مصر، باب 11، فصل اوّل، ص 146 و نظير آن در «الدرّ المنثور»، ج 5، تفسير آيه 56 سوره احزاب، به نقل از محدّثان و صاحبان صحاح و مسانيد، از قبيل عبدالرّزاق و ابن ابي شيبه و احمد و بخاري و مسلم و ابو داوود و ترمذي و نسائي و ابن ماجه و ابن مردويه، از کعب ابن عجرة از پيامبر گرامي، آمده است.}

_{حال چگونه هست که بعضی صلوات ناقص و ابتر میفرستند خود خوانندگان قضاوت کنند؟}

_{طبق حديثي که از ابن حجر نقل کرده است، پيامبر(صلي الله عليه وآله)در برابر مسلمين فرمود:}

 _{لا تصلّوا عليّ الصلاة البتراء، فقالوا: وما الصلاة البتراء؟ قال: تقولون: اللّهمّ صلّ علي محمّد و تمسکون. بل قولوا: اللّهم صلّ علي محمّد وآل محمّد؛}

_{بر من صلوات ناقص نفرستيد. اصحاب پرسيدند: اي رسول خدا! صلوات ناقص چيست؟ فرمود: اين که بگوييد: اللّهم صلّ علي محمّد و تا همين جا اکتفا کنيد، بلکه بگوييد:}

_{اللهمّ صلّ علي محمّد وآل محمّد .}

_{الصواعق المحرقة، ص86.}

_{روایاتی بر چگونگی  صلوات در کتب برادران اهل سنت و اقایان وهابی}

_{1. در صحيح بخاري و مسلم، سنن ابو داود و دارمي و نسائي و ترمذي و ابن ماجه، مسند احمد، تفسير طبري و سيوطي از کعب ابن عجزه روايت کنند که گفت:}

_{کُنْتُ جالِساً عِندَ النبي(ص) إذْ جْاءَ رجل فقالَ: قَدْ علمنا کَيفَ نسلّمُ عَليکَ يا رَسُول اللَّه فَکيفَ نصلّي عَلَيکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و علي آل ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ.}

 _{نزد پيامبر خدا(ص) نشسته بودم که مردي آمد و گفت: اي رسول خدا! ما چگونه سلام کردن بر شما را دانستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو پسنديده و والائي. خداوندا بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو ستوده و عظمائي .}

_{صحيح بخاري، کتاب بدء الخلق، ج 2، ص 160 - 159 و کتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 3، ص 119 و کتاب الدعوات، ج 4، ص 72؛ صحيح مسلم، کتاب صلاه، ج 1، ص 305، حديث 66؛ سنن ابو داود، ج 1، ص 257، حديث 976؛ سنن دارمي، ج 1، ص309؛ سنن نسائي، ج 3، ص 48-47؛ سنن ترمذي، ج 2، ص 268؛ سنن ابن ماجه، حديث 904. مسند احمد، ج 4، ص 244-241؛ تفسير طبري، ج 22، ص 31؛ تفسير قرطبي، ج 14، ص 334؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216-215؛ کنز العمال، ج 2، ص 180؛ تفسير ابن کثير، ج 3، ص 507.}

_{2. در سنن نسائي و مسند احمد از ابوطلحه روايت کنند که گفت:}

_{قُلنا: يا رَسول اللَّه! کَيْفَ الصَّلاه عَليکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارَکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ}

 _{گفتيم: اي رسول خدا! صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو ستوده و والائي و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو پسنديده و عظمائي.»}

_{در روايت ديگري چنين است:}

_{مردي نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست. همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو ستوده ووالائي و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو پسنديده و عظمائي}

_{سنن نسائي، کتاب سهو، ج 3، ص 48؛ مسند احمد، ج 1، ص 162.}

_{3. در صحيح مسلم، سنن ابو داود، ترمذي، نسائي، موطأ مالک، مسند احمد و سنن دارمي، از ابو مسعود انصاري روايت کنند که گفت:}

_{رسول خدا(ص) آمد و با ما در مجلس سعد بن عباده نشست. بشير بن سعد - ابونعمان بن بشير - به او گفت: اي رسول خدا! خداوند ما را فرمان داده تا بر شما صلوات فرستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ راوي گويد: رسول خدا(ص) (به گونه اي) ساکت شد که ما آرزو کرديم اي کاش او چنين سؤالي نکرده بود. سپس فرمود:}

 _{«بگوئيد: خدوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم در جهانيان فزوني دادي. راستي را که تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است که دانستيد »}

_{صحيح مسلم، کتاب الصلاه، ج 1، ص 305، حديث 67؛ سنن دارمي، ج 1، ص 310؛ سنن ابوداود، ج 1، ص 258، حديث 980؛ سنن نسائي، ج 3، ص 45 - 47؛ سنن ترمذي، کتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 2، ص 95؛ موطأ مالک، ج 1، ص 165 - 166؛ مسند احمد، ج 5، ص 274 و ج 4، ص 118؛ کنز العمال، ج 2، ص 182؛ تفسير قرطبي، ج 4، ص 233؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216 - 217؛ تفسير ابن کثير، ج 3، ص 508؛ تفسير خازن، ج 3، ص 477؛ مستدرک الصحيحين، ج 1، ص 268؛ سنن بيهقي، ج 2، ص 378.}

_{4. در صحيح بخاري، سنن نسائي و ابن ماجه و مسند احمد از ابو سعيد خدري روايت کنند که گفت:}

_{قُلْتُ: يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلامُ عَلَيْک قَدْ عَرَفْناه فَکَيْفَ الصَّلاه؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم، وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم.}

 _{گفتم اي رسول خدا! اين سلام بر شما بود، آن را دانستيم، صلوات (بر شما) چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسول خودت صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم برکت و فزوني دادي.}

_{صحيح بخاري، کتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 3، ص 119 و کتاب دعوات، ج 4، ص 72؛ سنن نسائي، ج 3، ص 49؛ سنن ابن ماجه، ج 1،ص292، حديث 902؛ مسند احمد، ج3، ص47؛ تفسير در المنثور، ج5، ص217.}

_{5. در سنن نسائي از زيد بن خارجه از رسول خدا(ص) روايت کند که فرمود:}

_{صَلُّوا عَلَيَّ وَ اجْتهدوُا فِي الدُّعاءِ و قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ و عَلي آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ.}

 _{بر من صلوات فرستيد و در دعا بکوشيد و بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش. همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي. راستي را که تو ستوده و والائي .}

_{سنن نسائي، کتاب سهو، ج 3، ص 49.}

_{6. در مسند احمد و در المنثور سيوطي از برده خزاعي از رسول خدا(ص) روايت کنند که فرمود:}

_{قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتکَ وَ رَحْمتکَ وَ بَرَکاتکَ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما جَعَلْتَها عَلي إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ؛}

 _{بگوئيد: خداوندا صلوات و رحمت و برکاتت را بر محمد و آل محمد ارزاني بخش، همان گونه که آنها را بر ابراهيم ارزاني داشتي، راستي را که تو ستوده و والائي .}

_{مسند احمد، ج 5، ص 353؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 218؛ کنزل العمال، ج 1، ص 442.}

_{7-    در کنزل العمال از امام علي بن ابي طالب(ع) روايت کند که فرمود:}

_{قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! وَ کَيْفَ نُصَلّي عَلَيک؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلِ إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيمَ وَ عَلي آلِ إبراهيمَ إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ؛}

 _{(اصحاب) گفتند: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو ستوده و والائي. و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي، راستي را که تو پسنديده و عظمائي}

_{تفسير در المنثور، ج 5، ص 217؛ کنزل العمال، ج 2، ص 176.}  

_{8. در تفسير طبري و سيوطي از ابن عباس آورده اند:}

_{فَقُلْنا أو قالوا: يا رَسُولَ اللَّه! قَدْ علمنا السَّلام عَلَيْک فَکَيْفَ الصَّلاه عَلَيک؟ فقالَ: «أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ.}

 _{پس گفتيم - يا گفتند -: اي رسول خدا! سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟}

_{فرمود: «خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، همانا تو ستوده و والائي، و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو پسنديده و والائي .»}

_{تفسير طبري، تفسير سوره احزاب، ج 22، ص 31؛ تفسير درالمنثور، ج 5، ص 216}

_{9. در کنز العمال از طلحه روايت کنند که گفت:}

_{قُلنا: يا رَسول اللَّه! قَدْ علمنا کَيفَ السّلام عَلَيْک، فَکَيْفَ الصَّلاه عَليکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ و بارَکْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّکَ حَميدٌ مَجيدٌ.}

 _{گفتيم: اي رسول خدا! چگونگي سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و بر آل ابراهيم صلوات فرستادي و برکت و فزوني بخشيدي، راستي را که تو ستوده و والائي .»}

_{کنز العمال، ج 2، ص 176؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216.}

_{10. در کنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زيد از رسول خدا(ص) روايت کند که فرمود:}

_{قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم فِي الْعالمين إنَّک حَميدٌ مَجيدٌ، وَ السَّلام کَما عَلمتم؛}

_{بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم در جهانيان برکت و فزوني دادي، راستي را که تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است که دانستيد.}

_{کنز العمال، ج 1، ص 442.}

_{11. در کنز العمال از ام المؤمنين عايشه روايت کند که گفت:}

_{قالَ اَصحابُ النَّبيّ(ص): يا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نکثر الصَّلاه عَلَيکَ فِي اللَّيْلَه الغراء وَ اليَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّينا عَلَيکَ کَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علي مُحمّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلَ إبراهيم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ کَما رحمتَ إبراهيم وَ آلَ إبراهيم، وَ بارِکْ عَلي مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم وَ آلِ إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم کَيْف هُوَ؛}

 _{صحابه پيامبر گفتد: اي رسول خدا! فرموده شديم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسيار کنيم. (چه زيباست که) محبوب ترين صلوات ما بر شما به گونه اي باشد که دوست مي داريد، فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، و محمد و آل محمد را ببخشاي، همان گونه که ابراهيم و آل ابراهيم را بخشودي، و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو ستوده و والائي. اما کيفيت سلام را که خود دانستيد .}

_{کنزالعمال، ج 2، ص 182 و ج 1، ص 43.}

_{12. در تفسير طبري و سيوطي از ابراهيم در ذيل آيه شريفه: «ان اللَّه و ملائکته...» آورده اند که:}

_{قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَکَيفَ الصَّلاه عَلَيکَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدکَ وَ رَسُولکَ وَ أهلِ بَيْتِهِ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ.}

 _{گفتند: اي رسول خدا! اين سلام را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بيت او صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو ستوده و والائي .}

_{تفسير طبري، ج 2، ص 32؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216}

_{بخش تحقیقات و بررسی مقالات}

       _{سایت التوحید}